Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng rượu vang Trung Quốc có thể vươn ra thế giới, đặc biệt là đến những vùng đất được xem như “thánh địa” của rượu vang. Nhưng Ian Dai, một nhà làm rượu vang tự nhiên, đã phá vỡ mọi định kiến và biến điều không thể thành hiện thực. Hành trình của anh không chỉ xoay quanh những chai rượu, mà còn là câu chuyện về sự kiên trì, niềm tin mạnh mẽ và một triết lý sống đầy cảm hứng. Rượu vang của Ian đã vượt qua biên giới, chinh phục cả những thị trường khó tính như Úc – quê hương của nhiều thương hiệu rượu vang danh tiếng. Đặc biệt, một trong những dòng rượu của anh còn xuất sắc vượt qua các đối thủ đến từ những quốc gia có truyền thống lâu đời để giành giải Vàng tại cuộc thi Hong Kong Cathay International Wine & Spirits 2024.
Rượu vang của Ian không chỉ tác động đến ngành công nghiệp rượu vang Trung Quốc mà còn khiến báo chí và các tạp chí uy tín rượu vang tốn không ít giấy mực để viết về anh.
Đầu năm nay, tôi thật may mắn khi lần này không phải câu chuyện tôi viết nên từ một vài giờ ngắn ngủi phỏng vấn, mà tôi còn được đồng hành cùng với anh và người bạn của mình trong vài ngày khi anh lần đầu tiên đến Sài Gòn. Khoảng thời gian này giúp tôi quan sát và hiểu thêm về câu chuyện bí ẩn đằng sau con người thú vị này.
Đi Ngược Với Lịch Sử
Rượu vang Trung Quốc có một lịch sử lâu đời mấy ngàn năm trước, bắt đầu từ thời con đường tơ lụa khi kỹ thuật trồng nho và làm rượu được du nhập. Tuy nhiên, ngành rượu vang hiện đại tại đây chỉ thực sự khởi sắc trong vài thập kỷ gần đây, nhờ vào sự đầu tư nhà nước, doanh nghiệp trong nước và cả những thương hiệu quốc tế như Château Lafite Rothschild, LVMH và Pernod Ricard.
Dẫu vậy, rượu vang Trung Quốc vẫn phải vật lộn để giành sự công nhận toàn cầu, khi phải cạnh tranh với những cái tên lừng lẫy như Pháp, Ý, hay Tây Ban Nha. Ngay cả trong nước, thị trường rượu vang chỉ chiếm vỏn vẹn 1-2% so với 94% áp đảo của Baijiu. Trong bối cảnh đó, rượu vang tự nhiên lại càng trở thành một khái niệm xa xỉ, thậm chí bị coi là bất khả thi.
Xiaopu – Nhà Rượu Du Mục
Ian Dai, với tinh thần nổi loạn, đã tiên phong khai phá con đường ấy. Không xuất thân từ một gia đình làm rượu, cũng chẳng được đào tạo bài bản trong vườn nho, Ian vốn là một sommelier đầy triển vọng, từng theo học WSET Diploma và tham gia chương trình Master of Wine. Nhưng khi nhận ra định hướng này không phù hợp, anh quyết định bỏ lại tất cả để theo đuổi giấc mơ sáng tạo rượu vang của riêng mình.
Năm 2017, Xiaopu ra đời – một thương hiệu mang đậm dấu ấn cá nhân của Ian, nơi anh tự gọi mình là “nhà rượu du mục.” Anh hợp tác với những nhà trồng nho tại nhiều vùng khác nhau ở Ninh Hạ – một khu vực nổi tiếng với rượu vang tại Trung Quốc. Từ đó, Ian tạo nên hơn 40 loại rượu vang độc đáo, từ Pet-Nat, trắng, cam, đỏ đến hồng, tất cả đều phản ánh triết lý làm rượu tự nhiên, giữ nguyên vẹn hương vị của nho và thổ nhưỡng.
Hành Trình Gian Nan
Để Xiaopu đạt đến điểm hòa vốn, Ian đã phải mất hơn 6 năm, một hành trình không hề dễ dàng. Anh nói rằng công việc làm rượu vang khó khăn hơn anh tưởng lúc ban đầu rất nhiều. Trong khoảng thời gian đó, anh vẫn làm công việc giảng dạy WSET để duy trì cuộc sống.
Những vintage đầu không được như ý muốn, anh phải thử sai rất nhiều. Anh đã không ngừng học hỏi, đến Úc và Nam Phi để thực tế học và cải tiến kỹ thuật làm rượu vang của mình.
Khi tôi hỏi: “Anh đã bao giờ nghĩ đến việc từ bỏ chưa?”
“Chưa bao giờ.” Ian Dai trả lời dứt khoát.
“Có lẽ bởi vì tôi đang làm thứ mà mình đam mê và có niềm tin mãnh liệt vào việc mình làm.”
Hiện tại rượu vang của Ian tiêu thụ chính là ở Trung quốc, nhưng ngoài ra được xuất khẩu sang Thái Lan, Macau, Hong Kong và Úc
Điều khiến tôi ngạc nhiên hơn cả là làm thế nào mà một nhà sản xuất rượu vang mới như anh lại có thể xuất khẩu sản phẩm của mình sang những thị trường lớn, thậm chí là những quốc gia sản xuất rượu vang hàng đầu như Úc. Ian mỉm cười và trả lời:
“Điều quan trọng nhất là bạn phải tìm đúng người – những người hiểu giá trị mà bạn đang làm.”
Rượu Vang Tự Nhiên – Một Triết Lý Sống “Sống Chậm”
Tôi thực sự ngưỡng mộ Ian Dai vì sự dũng cảm của anh khi chọn đi một con đường đầy thử thách mà nhiều người từng xem là bất khả thi. Anh chia sẻ: “Tôi từng là một sommelier, có cơ hội tiếp cận rất nhiều loại rượu vang trên thế giới. Nhưng đến một ngày, tôi muốn tạo ra điều gì đó thật sự khác biệt. Đó chính là lúc tôi quyết định làm rượu vang tự nhiên.”
Với Ian, Xiaopu không chỉ đơn thuần là một loại rượu vang; đó còn là tấm gương phản chiếu triết lý sống của anh – trân trọng hiện tại, hài lòng với những điều giản dị và chân thật. Điều này thể hiện rõ qua phong cách sống của anh: áo phông đơn giản, quần short, giày thể thao và cách trò chuyện khiêm tốn nhưng đầy chân thành.
Anh chia sẻ thêm rằng đại dịch Covid-19 đã khiến nhiều người thay đổi cách nhìn nhận cuộc sống. Thay vì theo đuổi những thứ hào nhoáng, mọi người dần trân trọng những giá trị thực tế, sống chậm lại để tìm thấy ý nghĩa thực sự trong cuộc sống. Đối với Ian, rượu vang tự nhiên là sự phản ánh hoàn hảo của triết lý này. Nó lưu giữ trọn vẹn bản chất của thổ nhưỡng và vườn nho mà không cần thêm bất kỳ sự can thiệp nào.
“Tôi hạnh phúc với phong cách sống của mình,” Ian nói, và chính câu chuyện cũng như những ly rượu vang của anh đã khơi nguồn cảm hứng cho tôi – sống chậm, sống trọn vẹn và trân trọng từng điều giản đơn.
Cảm hứng từ hành trình
Câu chuyện của Ian khiến tôi suy ngẫm về chính hành trình của mình và cả rất nhiều người xung quanh. Chúng ta thường dễ dàng từ bỏ nếu không thấy kết quả ngay lập tức trong một, hai năm đầu nhưng quên rằng những giá trị tốt đẹp cần thời gian. Chỉ khi bạn đủ nghiêm túc và kiên nhẫn với việc mình làm thì chắc chắn bạn sẽ gặp được người cần gặp và bạn sẽ có những thứ bạn muốn.
Đừng sợ làm điều khác biệt, hãy sợ rằng bạn không đủ kiên nhẫn để theo đuổi nó.
